25.1.12

Ντίνος Χριστιανόπουλος: γνήσιος επαναστάτης




Ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος δήλωσε ότι δεν θα παραλάβει το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων που του απονεμήθηκε πρόσφατα, από τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας, για το σύνολο του έργου του. Η στάση αυτή του Ντίνου Χριστιανόπουλου δεν είναι σημερινή. Την περιγράφει με λεπτομέρεια σε κείμενό του με τίτλο ‘Εναντίον’, ήδη από το 1979.

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος είναι ένας μεγάλος, πολύ μεγάλος, αντισυμβατικός ποιητής. Πόλη του, από παιδί, η Θεσσαλονίκη την οποία και λατρεύει, όπως άλλωστε συμβαίνει με όλους τους ποιητές και λογοτέχνες που ζουν σ’ αυτήν την πόλη. (Δεν ξέρω γιατί, αλλά φαίνεται πως υπάρχει κάτι το ξεχωριστό, κάτι το ερωτικό με αυτήν την πόλη που δεν υπάρχει αλλού π.χ. στην Αθήνα).

Η ποίηση του Χριστιανόπουλου σε εξαπατά με την απλότητά της, με τον σχεδόν καθημερινό της λόγο, που όμως κρύβει δύναμη, κριτική ματιά στα πράγματα, τρυφερότητα, και κάποιες φορές σαρκασμό. Σε εξαπατά όπως η ίδια η εμφάνισή του που σε τίποτε δεν θυμίζει ‘ποιητή’ ή ‘καλλιτέχνη’. Αντίθετα θα έλεγα ότι η εμφάνισή του μάλλον προς δάσκαλο δημοτικού ή καθηγητή γυμνασίου παραπέμπει. Πουκάμισο με γραβάτα, πουλόβερ σε σχήμα V και από πάνω σακάκι. Την όλη εικόνα συμπληρώνει το κοντό μαλλί, το μουστακάκι, και το καλοξυρισμένο πρόσωπο.

Ένας από τους πολύ, μα πολύ αγαπημένους ποιητές. Ποιήματα, πεζά, στίχοι και μουσική τραγουδιών, λατρεία και κείμενα για το ρεμπέτικο, και με τι δεν ασχολήθηκε αυτός ο μοναδικός άνθρωπος. Μερικά από τα αγαπημένα:

Τι να τα κάνω τα τραγούδια σας
Τί νὰ τὰ κάνω τὰ τραγούδια σας
ποτὲ δὲ λένε τὴν ἀλήθεια
ὁ κόσμος ὑποφέρει καὶ πονᾷ
κι ἐσεῖς τὰ ἴδια παραμύθια
Τί νὰ τὰ κάνω τὰ τραγούδια σας
εἶναι πολὺ ζαχαρωμένα
ταιριάζουν σὲ σοκολατόπαιδα
μὰ δὲ ταιριάζουνε γιὰ μένα

Ἑνὸς λεπτοῦ σιγή
Ἐσεῖς ποὺ βρήκατε τὸν ἄνθρωπά σας
κι ἔχετε ἕνα χέρι νὰ σᾶς σφίγγει τρυφερά,
ἕναν ὦμο ν᾿ ἀκουμπᾶτε τὴν πίκρα σας,
ἕνα κορμὶ νὰ ὑπερασπίζει τὴν ἔξαψή σας,
κοκκινίσατε ἄραγε γιὰ τὴν τόση εὐτυχία σας,
ἔστω καὶ μία φορά;
Εἴπατε νὰ κρατήσετε ἑνὸς λεπτοῦ σιγή
 γιὰ τοὺς ἀπεγνωσμένους;

Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης, απ΄ όπου και αν προέρχεται....

Είμαι εναντίον των βραβείων γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Βραβεύω σημαίνει αναγνωρίζω την αξία κάποιου κατώτερου μου - και κάποτε πρέπει να απαλλαγούμε από την συγκατάβαση των μεγάλων. Παίρνω βραβείο σημαίνει παραδέχομαι πνευματικά αφεντικά - και κάποτε πρέπει να διώξουμε τα αφεντικά από την ζωή μας...

Είμαι εναντίον των χρηματικών επιχορηγήσεων, σιχαίνομαι τους φτωχοπρόδρομους που απλώνουν το χέρι τους για παραδάκι. Οι χορηγίες μεγαλώνουν την μανία μας για διακρίσεις και την δίψα μας για λεφτά΄ ξεπουλάνε την ατομική ανεξαρτησία μας.

Είμαι εναντίον των σχέσεων με το κράτος και βρίσκομαι σε διαρκή αντιδικία μαζί του. Πότε μου δεν πάτησα σε υπουργείο, και το καυχιέμαι. Η μόνη μου εξάρτηση απο το κράτος είναι η εφορεία, που με γδέρνει.

Είμαι εναντίον των εφημερίδων. Χαντακώνουν αξίες, ανεβάζουν μηδαμινότητες, προβάλλουν ημετέρους, αποσιωπούν τους απροσκύνητους΄ όλα τα μαγειρεύουν, όπως αυτές θέλουν. Δεξιές, αριστερές, κεντρώες - όλες το ίδιο σκατό....

Είμαι εναντίον κάθε ιδεολογίας, σε οποιαδήποτε απόχρωση και αν μας την πασέρνουν. Όσο πιο γοητευτικές και προοδευτικές είναι οι ιδέες, τόσο πιο τιποτένια ανθρωπάκια μπορεί να κρύβονται από πίσω τους. Όσο πιο όμορφα τα λόγια τους, τόσο πιο ύποπτα τα έργα τους. Όσο πιο υψηλοί οι στόχοι, τόσο πιο άνοστοι οι στίχοι.

Είμαι, προπάντων, εναντίον κάθε ατομικής φιλοδοξίας, που καθημερινά μας οδηγεί σε μικρούς και μεγάλους συμβιβασμούς. Αν σήμερα κυριαρχούν παραγοντίσκοι και τσανάκια, δεν φταίει μόνο το κωλοχανείο΄ φταίνε και οι δικές μας παραχωρήσεις και αδυναμίες. Αν πιάστηκε η μέση του οδοκαθαριστή, φταίμε και εμείς που πετούμε το τσιγάρο μας στο δρόμο. Κι αν η λογοτεχνία μας κατάντησε σκάρτη, μήπως δεν φταίει και η δική μας σκαρταδούρα.
κείμενο του 1977
στο περιοδικό ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ,
αρ. 1, Ιανουάριος - Απρίλιος 1979


Δεν υπάρχουν σχόλια: